Çamlıbel'den Çıktım Yayan Sözleri
Çamlıbel'den Çıktım Yayan, "Bebeğin beşiği çamdan" adıyla da bilinen, Bayburt'ta derlenmiş anonim bir "nenni"dir (TRT repertuvar no 777). Kökeni bir ağıttır; bu sayfada yalnızca yolculuğu ve beşik sallamayı anlatan yumuşak dörtlükleri yer alır.
- Yöre
- Bayburt; varyantları Erzincan (Kemaliye), Erzurum (Pasinler), Elazığ
- Tür
- Ağıt kökenli ninni
- Kayıt süresi
- 1:52 dk
Söz ve bilgiler derleme kaynaklarıyla karşılaştırıldı · Son kontrol:

Çamlıbel'den Çıktım Yayan dinle
BabyMuse yorumu · 1:52 dk
Bu sayfadaki kayıt, BabyMuse'un yapay zekâyla yeniden bestelediği bir yorumdur. Ezgi yenidir; TRT repertuvarındaki Bayburt ezgisi değildir. Sözler geleneksel metinden uyarlanmıştır.
Bu eser kökeninde bir ağıttır: tam metin bir yolculuk sırasında bebeğini kaybeden bir annenin acısını anlatır ve Türkü Dostları arşivi türünü "ağıt" olarak verir. Esma Şimşek'in belirttiği gibi Anadolu'da "ninni" sözü mecaz olarak ağıt yerine de kullanılır; yakınını kaybeden kişi ölümü uzun bir uyku gibi düşünüp ona ninni söyler. Bebeklere söylemeye uygun olsun diye bu sayfada yalnızca yolculuğu ve beşik sallamayı anlatan dörtlükler verildi, kayıp ve yas anlatan dörtlükler alınmadı.
Çamlıbel'den Çıktım Yayan sözleri
Bebeğin beşiği çamdan
Yuvarlandı düştü damdan
Bey babası gelir Şam'dan
Nenni de nenni de nenni de bebek
Çamlıbel'den çıktım yayan
Dayan dizlerim de dayan
Emmim atlı ben de yayan
Nenni de nenni de nenni de bebek
Bebeğin beşiği bakır
Yerinden kalkmıyor ağır
Ben sallarım tıngır mıngır
Nenni de nenni de nenni de bebek
Geleneksel halk metni (anonim). Kaynak: Türkü Dostları, "Bebeğin Beşiği Çamdan (Nenni) 2" (Bayburt); kaynak kişi Binali Selman, derleyen Ahmet Yamacı, TRT THM Repertuvar No 777. Bu sayfada metnin seçilmiş üç dörtlüğü verilmiştir.
Kayıtta söylenen uyarlama sözleri
Çamlıbel'den çıktım yayan
Yolum uzun, gönlüm sana
Ay doğmuş da dağ başına
Nenni nenni, nenni bebek oy
Çam ağacı gölge eder
Rüzgâr eser, dal nenni der
Ay ışığı beşiğe iner
Nenni nenni, nenni bebek oy
Kayıttaki sözler geleneksel metinden uyarlamadır: "Çamlıbel'den çıktım yayan" açılışı ve "nenni bebek" nakaratı korundu, diğer dizeler aynı ölçüyle ve yalnızca huzurlu imgelerle yeniden yazıldı. Ağıt dizelerinin hiçbiri kayıtta yoktur.
Sözler ne anlatıyor?
Bu sayfadaki üç dörtlük bir yolculuk ve bir beşik anlatır. Bebeğin beşiği çamdandır, "bey babası" Şam'dan gelecektir. Anne Çamlıbel'den yürüyerek çıkmıştır; "dayan dizlerim, dayan" diye kendine güç verir, amcası atlıdır, kendisi yayandır. Son dörtlükte beşik bakırdır, ağırdır, yerinden kalkmaz; anne onu "tıngır mıngır", yani yavaş ve düzenli sallar.
Her dörtlük "Nenni de nenni de nenni de bebek" nakaratıyla biter. Bu nakarat ve beşik sallama dizeleri, eserin Bayburt'ta neden "nenni" adıyla bilindiğini gösterir.
| Kelime | Anlamı | Kaynak |
|---|---|---|
| yayan | Yürüyerek giden; yürüyerek, yaya olarak. "Çamlıbel'den çıktım yayan": Çamlıbel'den yürüyerek çıktım. | TDK Güncel Türkçe Sözlük: "yayan" |
| emmi | Amca (ağızlarda). "Emmim atlı ben de yayan": amcam atlı, ben yürüyerek. | TDK Güncel Türkçe Sözlük: "emmi" |
| tıngır mıngır | Kuru, çınlamalı ve yankılı bir sesle; mecaz olarak yavaş, düzenli bir biçimde. Ağır bakır beşiğin yavaş ve düzenli sallanışını anlatır. | TDK Güncel Türkçe Sözlük: "tıngır mıngır" |
| nenni | Ninninin ağızlardaki söylenişi. Esma Şimşek, Anadolu'da ninniye "nen", "nenni", "nennen" de dendiğini, "nen çalmak", "nen eylemek" gibi kullanımları olduğunu aktarır. | Esma Şimşek, "Anonim Halk Şiiri İçerisinde Ninnilerin Yeri", Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, S.8 |
| beşik | Bebekleri yatırmaya ve sallayarak uyutmaya yarayan, tahta veya demirden yapılmış sallanır küçük karyola. Ninnide beşiğin çamdan ve bakırdan olduğu söylenir. | TDK Güncel Türkçe Sözlük: "beşik" |
Çamlıbel'den Çıktım Yayan nereden geliyor?
Türkü Dostları arşivindeki Bayburt kaydına göre eser Binali Selman'dan Ahmet Yamacı tarafından derlenmiş ve TRT Türk halk müziği repertuvarına 777 numarayla girmiştir. Arşiv eserin türünü "ağıt" olarak verir. Aynı arşivde Erzincan Kemaliye'den Mustafa Özgül'ün derlediği bir çeşitleme de vardır (Rep. No 2988).
Önder Özkoç'un makalesine göre Adnan Ataman, Bayburt'tan derlenen bu ağıtın Erzurum, Elazığ, Tunceli ve Eğin'de çeşitlemeleri olduğunu belirtir. Eser Erzurum Pasinler'de "Adalardan çıktım yayan", Elazığ'da "Boş Beşik" ya da "Bebek Ağıdı", Kemaliye'de "Bebeğin Beşiği Çamdan" adıyla söylenir. Özkoç, bebek konulu türkülerin hem ağıt hem ninni olarak söylenebildiğini de not eder.
Benzer dizeler başka bir bebek türküsünde de geçer. Darülelhan Külliyatı Anadolu Halk Şarkıları'nın 7. defterinde (1928) yayımlanan "Bebek Ninni" türküsünün sözleri, Özkoç'un aktardığı Tura metnine göre "Elmalıdan çıkdım yayan / Dayan hey dizlerim dayan / Emmim atlı, dayım yayan" diye başlar ve "Nenni, nenni, nenni bebek oy" nakaratını taşır. Cemal Reşit Rey bu türküyü 1928'de bestelediği "Bebek Efsanesi" senfonik şiirinin son bölümünde kullanmıştır.
Yörelere göre farklar
- Erzincan (Kemaliye / Eğin): "Bebeğin beşiği çamdan / Yuvarlandı düştü damdan / Beybabası gelir Şam'dan" diye başlar, nakaratı "Nenni bebek oy oy oy oy oy" biçimindedir. TRT Rep. No 2988; derleyen Mustafa Özgül. (Türkü Dostları, "Bebeğin Beşiği Çamdan (Nenni) 1"; Fahri Taş - Salih Turhan, Erzincan Türküleri 1, Ankara 2004, s.146)
- Erzurum (Pasinler), Elazığ: Pasinler'de "Adalardan çıktım yayan", Elazığ'da "Boş Beşik" ya da "Bebek Ağıdı" adıyla söylenir. (Önder Özkoç, "Cemal Reşit Rey'in 'Bebek Efsanesi' Eserinin III. Bölümünün 'Bebek Ninni' Türküsü ile Karşılaştırmalı Analizi", folklor/edebiyat 25(98), 2019)
- "Bebek Ninni" türküsü (Darülelhan Külliyatı, 7. defter, 1928): Tura'nın verdiği sözlerde "Elmalıdan çıkdım yayan / Dayan hey dizlerim dayan / Emmim atlı, dayım yayan" açılışı ve "Nenni, nenni, nenni bebek oy" nakaratı. Özkoç'a göre Tura ve Gazimihal bu türkünün Binboğa Yörükleri arasında "Avşar Ağıtı" ya da "Bebek Ağıtı" olarak bilindiğini yazar. (Önder Özkoç, folklor/edebiyat 25(98), 2019)
Çamlıbel'den Çıktım Yayan nasıl söylenir?
Ezgisi ağır ve uzun soluklu söylenmeye uygundur. "Nenni de nenni de nenni de bebek" nakaratını her sallanışta bir "nenni" gelecek biçimde yavaşça söyleyin.
Bu sayfadaki üç dörtlükle sınırlı kalmak, ninniyi bebeğe söylemek için yeterlidir. Uyku yaklaştıkça dörtlükleri bırakıp yalnız nakaratı tekrarlayabilir, sonra mırıldanmaya geçebilirsiniz.
"Ben sallarım tıngır mıngır" dizesi beşik sallamanın temposunu kendisi verir: yavaş, düzenli ve hep aynı. Kayıttaki ezgi yeni bir yorumdur; siz bildiğiniz ezgiyle söyleyebilirsiniz.
Bebeğinizin adıyla söylenen bir ninni
BabyMuse, sözlerinde bebeğinizin adı geçen yeni bir ninni besteler. Bu sayfadaki geleneksel ninniler uygulamada da ücretsiz; bir kez dinledikten sonra internet yokken de çalar.
Bebeğime özel ninni oluşturSık sorulan sorular
Çamlıbel'den Çıktım Yayan bir ağıt mı, ninni mi?
İkisi de. Türkü Dostları arşivindeki Bayburt kaydı türünü "ağıt" olarak verir, ama eser "Nenni" adıyla bilinir ve nakaratı bir ninni nakaratıdır. Önder Özkoç, bebek konulu türkülerin hem ağıt hem ninni olarak söylenebildiğini yazar. Bu sayfada yalnızca ağıt dizelerini içermeyen dörtlükler yer alır.
Çamlıbel'den Çıktım Yayan hangi yöreye ait?
TRT repertuvarına 777 numarayla giren kayıt Bayburt'a aittir; kaynak kişi Binali Selman, derleyen Ahmet Yamacı'dır. Erzincan Kemaliye (Rep. 2988), Erzurum Pasinler ve Elazığ'da da çeşitlemeleri derlenmiştir.
Bebeğin Beşiği Çamdan ile Çamlıbel'den Çıktım Yayan aynı türkü mü?
Evet, aynı eserin iki adıdır. Türkü Dostları arşivi Bayburt kaydını "Bebeğin Beşiği Çamdan (Nenni)" başlığıyla verir; "Çamlıbel'den çıktım yayan" bu metnin dörtlüklerinden biridir.
Çamlıbel'den Çıktım Yayan'ın hikâyesi nedir?
Türkü Dostları'nda paylaşılan bir anlatı eseri, göç yolunda bebeğini kaybeden bir anneye bağlar; ancak site, varyantlara ait hikâyelerin tutarlılık göstermeyebileceği uyarısını yapar. Özkoç'un aktardığı kaynaklar da çeşitlemeleri farklı olaylarla anlatır. Bu yüzden tek ve doğrulanmış bir hikâye yoktur.
"Emmim atlı ben de yayan" ne demek?
"Emmi" ağızlarda amca, "yayan" yürüyerek giden demektir (TDK). Dize "amcam atlı, ben yürüyerek" anlamına gelir ve yolculuğun zorluğunu anlatır.
Benzer ninniler
Çam Beşiğe Koyunca (Kızıl Gül Ninnisi)Göle (Ardahan) · 2:23
Ninni Desem Dağlar UyurÇorum (Sungurlu) · 2:53
Atem Tutem Men SeniBitlis · 1:36
Nenni Dedim DalıncakGöle (Ardahan) · 2:08
Benim Yavrum Uyuyacak (Nenni Balam Uyuyacak)Göle (Ardahan) · 2:50
Tüm geleneksel ninnilerin sözleri ve kayıtları: Ninniler. Bebeğinize isim mi arıyorsunuz? Bebek isimleri ve anlamları.