Atem Tutem Men Seni Sözleri
Atem Tutem Men Seni, Bitlis yöresine ait anonim bir ninnidir; 1973'te Nazire Subaşı'dan derlenmiş, TRT Türk halk müziği repertuvarına 1443 numarayla girmiştir. Anne bebeğini sevip hoplatırken onu "şekere katmak" istediğini söyler, büyüyüp düğününü görme dileğini dile getirir.
- Yöre
- Bitlis
- Tür
- Geleneksel ninni
- Kayıt süresi
- 1:36 dk
Söz ve bilgiler derleme kaynaklarıyla karşılaştırıldı · Son kontrol:
Atem Tutem Men Seni dinle
BabyMuse yorumu · 1:36 dk
Bu sayfadaki kayıt, BabyMuse'un yapay zekâyla yeniden bestelediği bir yorumdur. Ezgi yenidir; TRT repertuvarındaki Bitlis ezgisi değildir. Sözler geleneksel metinden uyarlanmıştır.
Atem Tutem Men Seni sözleri
Atem tutem men seni
Şekere gatem men seni
Akşam baben gelende oy
Ogüne atem men seni
Hop hopun olsun oğlum
Gül topun olsun oğlum
Sıralı gavak dibinde oy
Toyluğun olsun oğlum
Atem tutem men seni
Şekere gatem men seni
Akşam baben gelende oy
Ogüne atem men seni
Ev süpüre toz ede
Hemama gider naz ede
El ayağı kir içinde
Yıkamam diye naz ede
Atem tutem men seni
Şekere gatem men seni
Akşam baben gelende oy
Ogüne atem men seni
Geleneksel halk metni (anonim). Kaynak: Türkü Dostları, "Atem Tutem"; kaynak kişi Nazire Subaşı, derleyen Hüsamettin Subaşı (1973), TRT THM Repertuvar No 1443
Kayıtta söylenen uyarlama sözleri
Atem tutem men seni
Kucağıma alam seni
Ay doğanda yıldız ile oy
Ninnilere salam seni
Uyu kuzum, uyu balam
Başucunda ben kalam
Sabah olsun gün doğsun oy
Gülüşüne ben dolam
Kayıttaki sözler geleneksel ninniden uyarlamadır: ninninin adı ve açılış dizesi korundu, diğer dizeler aynı ölçüyle ve yöre ağzına benzer bir söyleyişle yeniden yazıldı. Bitlis derlemesinin metni yukarıda, ayrıca verilmiştir.
Sözler ne anlatıyor?
Ninni bir anne sevgisi taşkınlığıdır. Anne bebeğine "Atayım, tutayım seni; şekere katayım seni" der. Mehmet Bakır Şengül bunu, annenin oğlunu tatlandırıcı olsun diye şekere katması biçiminde güzel bir abartma olarak yorumlar. "Akşam baben gelende oy / Ogüne atem men seni" dizesi, akşam baba eve gelince bebeğin ona sunulacağını anlatıyor gibi okunabilir. "Ogüne" kelimesinin anlamı kaynaklarda ayrıca açıklanmadığı için bu bir yorumdur.
İkinci kıtada anne geleceğe bakar: "Hop hopun olsun, gül topun olsun" diye bebeğe oyun ve neşe diler. "Sıralı gavak dibinde oy / Toyluğun olsun oğlum" dizesiyle de oğlunun düğününü, sıra sıra kavakların altında yapılacak bir toyu hayal eder.
Üçüncü kıta tonu değiştirir ve bir ev hâlini takılır gibi anlatır: biri evi süpürürken toz kaldırır, hamama giderken naz eder, el ayağı kir içindeyken "yıkamam" diye nazlanır. Kıtanın kimi anlattığı kaynaklarda açıklanmaz. Her kıtanın ardından "Atem tutem men seni" nakaratına dönülür.
| Kelime | Anlamı | Kaynak |
|---|---|---|
| atem, tutem, gatem | "Atayım, tutayım, katayım." Elazığ türkülerinde de görüldüğü gibi, doğu yörelerinin ağızlarında istek kipinin birinci tekil biçimi "-am, -em" ekiyle yapılır (ölem: öleyim, alam: alayım, gidem: gideyim). "Atem tutem", bebeği hoplatıp severken söylenen bir sevgi sözü olarak okunur; kaynaklarda kelime kelime ayrıca açıklanmaz. | Çimen Özçam - Sunay Deniz, "Elazığ Türkülerinde Yöresel Unsurlar", Harput Araştırmaları Dergisi 4(1), 2017 |
| men | "Ben." Ninniyi söyleyen annedir; Mehmet Bakır Şengül de dizeleri annenin oğlunu "şekere katması" diye yorumlar. | Mehmet Bakır Şengül, "Bitlis Türkülerinde Aşk, Ayrılık ve Sosyal Hayat", Bitlis Eren Üniversitesi SBE Dergisi 6(2), 2017 |
| gelende | "Gelince." Elazığ türkülerinde de geçen bir ağız biçimidir: "Akşam baben gelende", akşam baban gelince. | Çimen Özçam - Sunay Deniz, "Elazığ Türkülerinde Yöresel Unsurlar", 2017 |
| toy, toyluk | TDK'da "toy" düğün ve ziyafet anlamındadır. "Toyluğun olsun oğlum", oğlunun düğününü görme dileğidir; Şengül, annenin "sıralı kavakların dibinde" bebeğinin düğün yerini bile belirlediğini yazar. | TDK Güncel Türkçe Sözlük: "toy"; Şengül 2017 |
| gavak | "Kavak": söğütgillerden, sulak yerlerde yetişen uzun boylu ağaç. Ninnide kelimenin başındaki k, yöre ağzında g olarak söylenir (gatem, gavak). | TDK Güncel Türkçe Sözlük: "kavak" |
| hop | TDK'da uyarmak için kullanılan bir ünlem; "hoplatmak" ise çocuğu koltuklarından tutup hafifçe havaya fırlatarak eğlendirmek demektir. "Hop hopun olsun" bu sevme oyununu çağrıştırır. | TDK Güncel Türkçe Sözlük: "hop", "hoplatmak" |
Atem Tutem Men Seni nereden geliyor?
Türkü Dostları'ndaki kayda göre ninni 1973'te Hüsamettin Subaşı tarafından Bitlisli Nazire Subaşı'dan derlenmiş ve TRT Türk halk müziği repertuvarına 1443 numarayla girmiştir. Küre Ansiklopedi'nin aktardığı TRT Nota Arşivi kaydına göre notaya alan Ateş Köyoğlu'dur, ezgi türü kırık havadır; eser işlevi bakımından ninni olsa da arşivde türkü formunda sınıflandırılmıştır.
Sözler Bitlis ağzının izlerini taşır: "men" (ben), "baben" (baban), "gatem" (katayım), "gavak" (kavak), "gelende" (gelince). İnternette ninninin Azerbaycan'a ait olduğu da söylenir; derleme kaydı ise Bitlis'i gösterir ve bunun dışında bir derleme kaydı bulunamadı.
TRT Çocuk başta olmak üzere pek çok kurum ve sanatçı bu ninniyi kaydetmiştir; bu kayıtların düzenlemeleri kendilerine aittir. Bu sayfadaki metin TRT repertuvarına giren derleme metnidir.
Atem Tutem Men Seni nasıl söylenir?
Ninni hem uyuturken hem de bebeği kucakta severken söylenebilir. "Atem tutem" dizesi bebeği hafifçe hoplatırken söylenmeye uygundur; uyku zamanı geldiğinde hoplatmayı bırakıp aynı dizeyi daha yavaş, sallar gibi söyleyebilirsiniz.
Dörtlüklerin üçüncü dizesindeki "oy" bir nefes yeridir; orada biraz durup sesi uzatmak ninniye yöresel tadını verir. Nakarat her kıtadan sonra döndüğü için, sözlerin hepsini bilmeseniz de yalnızca ilk dörtlüğü tekrarlayarak söyleyebilirsiniz.
"Oğlum" yerine "kızım" ya da bebeğinizin adını söylemek ninnilerde yaygındır. Kayıttaki ezgi yeni bir yorumdur; siz bildiğiniz ezgiyle söyleyebilirsiniz.
Bebeğinizin adıyla söylenen bir ninni
BabyMuse, sözlerinde bebeğinizin adı geçen yeni bir ninni besteler. Bu sayfadaki geleneksel ninniler uygulamada da ücretsiz; bir kez dinledikten sonra internet yokken de çalar.
Bebeğime özel ninni oluşturSık sorulan sorular
Atem Tutem Men Seni hangi yöreye ait?
Bitlis yöresine aittir. 1973'te Hüsamettin Subaşı tarafından Nazire Subaşı'dan derlenmiş, TRT Türk halk müziği repertuvarına 1443 numarayla girmiştir.
Atem tutem men seni ne demek?
Yaklaşık olarak "Atayım, tutayım seni" demektir. Doğu yörelerinin ağızlarında "-em" eki istek bildirir (gidem: gideyim), "men" de "ben"dir. Anne bebeğini hoplatıp severken söyler; ikinci dize "Şekere gatem men seni" de "seni şekere katayım" anlamındadır.
Atem Tutem Men Seni'nin sözlerini kim yazdı?
Sözlerin bilinen bir yazarı yoktur; anonim bir halk ninnisidir. Nazire Subaşı bestecisi ya da şairi değil, ninninin derlendiği kaynak kişidir. Derleyen Hüsamettin Subaşı'dır.
"Toyluğun olsun oğlum" ne anlama gelir?
"Toy" TDK'da düğün ve ziyafet anlamındadır. Anne, oğlunun büyüyüp düğününü yapmasını diler; Mehmet Bakır Şengül de bu dizeleri annenin, bebeğinin düğün yerini bile belirlemesi olarak yorumlar.
Benzer ninniler
Hoppala Oğluma Yaz GeldiArdahan (Göle) · 1:13
Çamlıbel'den Çıktım YayanBayburt; varyantları Erzincan (Kemaliye), Erzurum (Pasinler), Elazığ · 1:52
Oğlum Oğlum Hop OğlumMuğla · 1:43
Dandini Dandini DastanaMuğla (Ula), Afyonkarahisar (Sandıklı), Trabzon · 2:06
Benim Yavrum Uyuyacak (Nenni Balam Uyuyacak)Göle (Ardahan) · 2:50
Tüm geleneksel ninnilerin sözleri ve kayıtları: Ninniler. Bebeğinize isim mi arıyorsunuz? Bebek isimleri ve anlamları.