BabyMuse

Dandini Dandini Dastana Sözleri

Dandini Dandini Dastana, bostana giren danaları ve onları kovan bostancıyı anlatan, Türkiye'de en çok bilinen anonim ninnidir. Muğla (Ula), Afyonkarahisar (Sandıklı) ve Trabzon'da farklı biçimleri derlenmiştir; "dandini" ve "dastana" sözleri anlamından çok ritim ve kafiye için söylenir.

Yöre
Muğla (Ula), Afyonkarahisar (Sandıklı), Trabzon
Tür
Geleneksel ninni
Kayıt süresi
2:06 dk

Söz ve bilgiler derleme kaynaklarıyla karşılaştırıldı · Son kontrol:

Ay ışığında lahana bostanına giren iki dana ve fenerli bekçi kulübesi

Dandini Dandini Dastana dinle

BabyMuse yorumu · 2:06 dk

Bu sayfadaki kayıt, BabyMuse'un yapay zekâyla yeniden bestelediği bir yorumdur. Ezgi yenidir; ninninin herkesin bildiği geleneksel ezgisi değildir. Sözler geleneksel metinden uyarlanmıştır.

Dandini Dandini Dastana sözleri

Dandini dandini dastana

Danalar girmiş bostana

Kov bostancı danayı

Yemesin lahanayı

Uyu oğlum uyu

Büyü oğlum büyü

Dandini dandini tat bunda

Ak keçeli at bunda

Lahana yemez kökünü yer

Benim oğlum lokum yer

Uyu oğlum uyu

Büyü oğlum büyü

Dandini dandini dastana

Dana girmiş de bostana

Kov bostancı sen onu

Yemesin bizim kavunu

Uyu yavrum uyu

Büyü oğlum büyü

Dandini dandini dadanmış

Mevlam neler yaratmış

Anası oğlunu beklerken

Benzini de sarartmış

Uyu yavrum uyu

Büyü oğlum büyü

Geleneksel halk metni (anonim). Kaynak: Türkü Dostları, "Dandini Dandini Dastana 2" (Muğla, Ula); Ümral Deveci, Deniz Üstü Köpürür: Muğla Türküleri ve Hikâyeleri, Muğla 2007, s.319; Yusuf Ziya Demirci, Köy Halk Türküleri, s.28

Kayıtta söylenen uyarlama sözleri

Dandini dandini dastana

Kuşlar dönmüş yuvasına

Gün batmış dağın ardına

Uyku gelmiş yavruma

Uyu oğlum uyu

Büyü oğlum büyü

Yavaş yavaş sallanır

Beşik ayla aydınlanır

Yıldızlar bakar pencereden

Uyu kuzum sessizce

Uyu oğlum uyu

Büyü oğlum büyü

Kayıttaki sözler geleneksel ninniden uyarlamadır: ninninin adı, açılış dizesi ve "Uyu oğlum uyu, büyü oğlum büyü" nakaratı korundu; diğer dizeler aynı ölçüyle ve aynı sakin duyguyla yeniden yazıldı. Halk arasında söylenen metin yukarıda, ayrıca verilmiştir.

Sözler ne anlatıyor?

Ninni küçük bir köy sahnesiyle açılır: danalar bostana, yani sebze bahçesine girmiştir ve bostancıdan onları kovması, lahanayı yedirmemesi istenir. İkinci kıtada anne oğlunu över: danalar lahana yer ama "benim oğlum lokum yer". Son kıtada oğlunu bekleyen annenin yüzünün sarardığı söylenir. Her kıta "Uyu oğlum uyu, büyü oğlum büyü" diye biter; asıl dilek bu nakarattadır.

"Dandini dandini dastana" dizesinde kelime kelime bir anlam aramak gerekmez. Âmil Çelebioğlu, ninnilerin başındaki "dandini dandini…", "hu hu…" gibi tekrarların sonraki dizelere kafiye hazırladığını ve tempo tutan müzikal bir işlev taşıdığını yazar. "Dastana" da "bostana"ya kafiye olmak için oradadır.

Sözlerin bebekle ne ilgisi olduğu sık sorulur. Esma Şimşek'in belirttiği gibi anneler, ses ve ritim bakımından zengin tekerlemeleri ninni biçimine sokarak söyler. Dana, bostan ve lahana evin gündelik dünyasından gelen imgelerdir; ninniyi taşıyan şey anlatılan olay değil, sözlerin ritmidir.

Dandini Dandini Dastana ninnisindeki kelimelerin anlamı
KelimeAnlamıKaynak
dandiniTDK'ya göre "bebekleri uyuturken, oyalarken söylenen tekerlemelerde geçen bir söz" (ünlem). Tek başına bir şey anlatmaz; ninninin başında ritim ve kafiye kurar.TDK Güncel Türkçe Sözlük: "dandini"
dastanaSözlük anlamı yoktur; TDK Güncel Türkçe Sözlük'te madde değildir. Derlemelerde "dasdana", "daslarım", "dasta" gibi biçimlerde geçer. Cahit Öztelli bu ninninin sözleri için "kafiye için uydurulmuş anlamsız sözler" notunu düşer: "dastana", "bostana" ile kafiyelenmek için oradadır.Türkü Dostları, "Dandini Dandini Dastana 1", Cahit Öztelli notu (Evlerinin Önü, s.413)
danaİneğin, sütten kesildikten sonra bir yaşına kadar olan yavrusu.TDK Güncel Türkçe Sözlük: "dana"
bostanSebze bahçesi; kavun, karpuz tarlası. Farsça "būstān" kelimesinden gelir.TDK Güncel Türkçe Sözlük: "bostan"
bostancıBostan işleriyle uğraşan kimse, yani bahçeyi ekip bekleyen kişi. Ninnide danaları kovması istenen kişidir.TDK Güncel Türkçe Sözlük: "bostancı"
keçeYapağı veya keçi kılının dövülmesi ya da ayakla tepilmesiyle elde edilen kaba kumaş.TDK Güncel Türkçe Sözlük: "keçe"
dadanmakTadını aldığı, hoşlandığı bir şeyi sık sık istemek.TDK Güncel Türkçe Sözlük: "dadanmak"
benzi sararmak"Sararmak": korku, üzüntü, coşku gibi sebeplerle yüzün rengi solmak. "Benzini de sarartmış", oğlunu bekleyen annenin yüzünün solduğunu anlatır.TDK Güncel Türkçe Sözlük: "sararmak"

Dandini Dandini Dastana nereden geliyor?

Dandini Dandini Dastana anonim bir halk ninnisidir; kimin söylediği ve ne zaman ortaya çıktığı bilinmiyor. Türkü Dostları arşivinde üç ayrı derlemesi kayıtlıdır: Cahit Öztelli'nin Evlerinin Önü kitabındaki metin (s.413, yöre belirtilmemiş), Muğla'nın Ula ilçesine ait metin (Ümral Deveci, 2007, s.319; Yusuf Ziya Demirci, Köy Halk Türküleri, s.28) ve Afyonkarahisar Sandıklı metni (Ali Osman Karakuş, Güle Çıktım Gülmedim, 2014). Bu sayfada verilen metin Ula derlemesidir.

Açılış kalıbı Anadolu'nun pek çok yerinde, farklı sözlerle sürdürülür. Çelebioğlu, ninnilerin başında kullanılan kalıplar arasında "Dandini dandini dasdana", "Dandini dandini danadan", "Dandini dandini danalı bebek" ve "Dandini dandini danaylı"yı sayar. Trabzon ninnisinde aynı dizeler "Dana dana dasdana / Danalar girdi bostana" biçimindedir.

İnternette ninninin "gerçek hikâyesi" diye anlatılan "Hartug Dandin" öyküsü bir halk anlatısı değildir. Bu öykü Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar romanında geçen edebî bir kurgudur ve ninninin kökeni hakkında bilgi vermez.

Yörelere göre farklar

Dandini Dandini Dastana nasıl söylenir?

Çelebioğlu, ninni ezgilerinin beşik sallama ahengine uygun olduğunu, annenin sallamayı ve sesini bebeğin hâline göre ayarladığını anlatır. Bunu uygulamanın kolay yolu "dandini dandini" tekrarını sallamanın vuruşuna oturtmaktır: her "dan" bir sallanışa denk gelsin.

Kıtaları söyledikten sonra yalnızca "Uyu oğlum uyu, büyü oğlum büyü" nakaratını birkaç kez tekrarlayabilir, her tekrarda sesinizi biraz alçaltabilirsiniz. "Oğlum" yerine "kızım" ya da bebeğinizin adını söyleyebilirsiniz; Çelebioğlu ninnilerde çocuğun adının doğrudan anıldığını da not eder.

Sözler yöreden yöreye değişir; hangi kıtayı biliyorsanız onu söylemeniz yeterlidir. Yukarıdaki kayıt da yeni bestelenmiş bir yorumdur, ninniyi kendi bildiğiniz ezgiyle söylemeniz için bir engel değildir.

Bebeğinizin adıyla söylenen bir ninni

BabyMuse, sözlerinde bebeğinizin adı geçen yeni bir ninni besteler. Bu sayfadaki geleneksel ninniler uygulamada da ücretsiz; bir kez dinledikten sonra internet yokken de çalar.

Bebeğime özel ninni oluştur

Sık sorulan sorular

Dandini ne demek?

TDK "dandini"yi "bebekleri uyuturken, oyalarken söylenen tekerlemelerde geçen bir söz" diye tanımlar. Âmil Çelebioğlu'na göre ninnilerin başındaki bu tür tekrarlar sonraki dizelere kafiye hazırlar ve tempo tutar. Yani belirli bir şeyi anlatmaz, ninninin ritmini kurar.

Dastana ne demek?

"Dastana"nın sözlük anlamı yoktur; TDK Güncel Türkçe Sözlük'te madde değildir. Cahit Öztelli bu ninninin sözleri için "kafiye için uydurulmuş anlamsız sözler" der. Kelime, ikinci dizedeki "bostana" ile kafiyelenmek için söylenir; derlemelerde "dasdana" diye de geçer.

Dandini Dandini Dastana hangi yöreye ait, kim yazdı?

Ninni anonimdir, yazarı yoktur. Türkü Dostları arşivindeki derlemeler Muğla'nın Ula ilçesine ve Afyonkarahisar Sandıklı'ya aittir; Trabzon'da da benzer dizeler derlenmiştir. Cahit Öztelli'nin Evlerinin Önü kitabındaki metinde yöre belirtilmemiştir.

Dandini Dandini Dastana'nın hikâyesi nedir?

Kaynaklarda doğrulanmış bir köken hikâyesi yoktur. Sözler bostana giren danaları anlatan bir tekerlemedir. İnternette anlatılan "Hartug Dandin" öyküsü Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar romanındaki edebî bir kurgudur, bir halk anlatısı değildir.

Dandini Dastana'nın devamı nasıl?

Ula derlemesinde ilk kıtayı "Dandini dandini tat bunda / Ak keçeli at bunda / Lahana yemez kökünü yer / Benim oğlum lokum yer" kıtası izler. Ardından "Kov bostancı sen onu / Yemesin bizim kavunu" ve "Dandini dandini dadanmış / Mevlam neler yaratmış" kıtaları gelir. Her kıta "Uyu oğlum uyu, büyü oğlum büyü" ile biter; tam metin bu sayfanın başındadır.

Benzer ninniler

Tüm geleneksel ninnilerin sözleri ve kayıtları: Ninniler. Bebeğinize isim mi arıyorsunuz? Bebek isimleri ve anlamları.