Fış Fış Kayıkçı Sözleri

Fış Fış Kayıkçı, İstanbul'da derlenmiş anonim bir tekerlemedir; kayıkçının küreğini, denize açılmayı ve akşam eve dönüşü anlatır. Asıl olarak karşılıklı oturup el ele tutuşarak kürek çeker gibi oynanan bir oyun tekerlemesidir, yavaş söylendiğinde ninni olarak da kullanılır.

Yöre: İstanbul
Tür: Ninni / tekerleme
Kayıt süresi: 1:02 dk

Söz ve bilgiler derleme kaynaklarıyla karşılaştırıldı · Son kontrol: 18 Ekim 2026

Gece Boğaz'da ay ışığında ilerleyen küçük ahşap kayık

Fış Fış Kayıkçı dinle

BabyMuse yorumu · 1:02 dk

Bu sayfadaki kayıt, BabyMuse'un yapay zekâyla yeniden bestelediği bir yorumdur. Ezgi yenidir; tekerlemenin çocuk şarkısı olarak bilinen ezgisi değildir. Sözler geleneksel metinden uyarlanmıştır.

Fış Fış Kayıkçı sözleri

Fış fış kayıkçı

Kayıkçının küreği

Hop hop eder yüreği

Akşama fincan böreği

Sabah bayram çöreği

Fış fış kayıkçı

Kayıkçıya gidelim

Kayığına binelim

Denizlere gidelim

Balık gibi yüzelim

Fış fış kayıkçı

Kürekleri çekelim

Dalgaları aşalım

Akşama eve gidelim

Balıkları yiyelim

Geleneksel halk metni (anonim). Kaynak: Türkü Dostları, "Fış Fış Kayıkçı" (İstanbul, tekerleme); Nail Tan - Salih Turhan, İstanbul Türküleri, Ötüken 2016, s.103

Kayıtta söylenen uyarlama sözleri

Fış fış kayıkçı

Dalgalar sallar kayığı

Ay ışığı yol gösterir

Kıyıda uyur yavrucuk

Fış fış kayıkçı

Yavaş yavaş çek küreği

Balıklar da uyudu

Uyusun kuzum bebeği

Kayıttaki sözler geleneksel tekerlemeden uyarlamadır: "Fış fış kayıkçı" açılışı korundu, diğer dizeler aynı ölçüyle ve uykuya uygun, sakin bir duyguyla yeniden yazıldı. İstanbul derlemesinin metni yukarıda, ayrıca verilmiştir.

Sözler ne anlatıyor?

Tekerleme bir kayık gezisini anlatır. İlk kıtada kayıkçının küreği ve heyecandan "hop hop eden" yüreği anılır; akşama börek, sabaha bayram çöreği vaat edilir. İkinci kıtada kayıkçıya gidilir, kayığa binilir, denize açılıp "balık gibi" yüzülür. Üçüncü kıtada kürekler çekilir, dalgalar aşılır ve akşam eve dönülür.

Sözlerin bir hikâyesi ya da gizli bir anlamı aranmamalı. Bu bir oyun tekerlemesidir: "fış fış" sesi ve kısa, kafiyeli dizeler kürek çekme hareketinin ritmini tutar. Esma Şimşek'in belirttiği gibi anneler, ritmi güçlü tekerlemeleri ninni biçimine sokarak da söyler; Fış Fış Kayıkçı'nın hem oyun hem ninni olarak bilinmesi buradan gelir.

Fış Fış Kayıkçı ninnisindeki kelimelerin anlamı
Kelime	Anlamı	Kaynak
fış fış	TDK'da "fışır fışır" ile aynı: fışır sesi çıkararak. Tekerlemede küreğin suya girip çıkarken çıkardığı sesi çağrıştıran bir yansıma sözdür.	TDK Güncel Türkçe Sözlük: "fış fış", "fışır fışır"
kayıkçı	Kayıkla insan veya yük taşıyan kimse.	TDK Güncel Türkçe Sözlük: "kayıkçı"
kayık	Kürek veya yelkenle yürütülen ufak tekne.	TDK Güncel Türkçe Sözlük: "kayık"
kürek	Küçük deniz teknelerini yürütmeye yarayan, bir ucu yassı, uzun ağaç.	TDK Güncel Türkçe Sözlük: "kürek"
çörek	Az yağlı, bazen şekerli ve yumurtalı, gevrekçe bir hamur işi. "Sabah bayram çöreği", ertesi sabah için bayram gibi bir sevinç vaat eder.	TDK Güncel Türkçe Sözlük: "çörek"

Fış Fış Kayıkçı nereden geliyor?

Tekerleme anonimdir. Türkü Dostları, metni Nail Tan ve Salih Turhan'ın İstanbul Türküleri kitabından (Ötüken, 2016, s.103) aktarır ve türünü "tekerleme" olarak verir. Kaynak kişi ya da derleme yılı belirtilmemiştir; ne zaman ortaya çıktığı bilinmiyor.

Oyun hâli bugün de okul öncesi eğitimde kullanılır. AÇEV'in okul öncesi etkinliğinde çocuklar ikişer ikişer karşılıklı oturur, bacaklarını uzatıp ayaklarını birleştirir, el ele tutuşur ve tekerlemeyi söylerken karşısındakini kendine doğru çekip iter.

Tekerlemenin bilinen sanatçı ve kurum kayıtlarındaki düzenlemeler o kayıtlara aittir. Bu sayfadaki metin İstanbul derlemesidir.

Yörelere göre farklar

Okul öncesi oyun metni (yöre belirtilmemiş): AÇEV'in etkinlik metninde "Çabuk çabuk kayıkçı" ve "Aman aman kayıkçı" dizeleri ile "Evde benim etim var / Bir yaramaz kedim var / Kedim eti yerse / Annem bana kızarsa / Vay başıma gelenler" diye süren, kedili bir kıta da yer alır. (AÇEV Okul Öncesi, "Fış Fış Kayıkçı" etkinliği)

Fış Fış Kayıkçı nasıl söylenir?

Oyun olarak: bebeğinizi kucağınıza, yüzü size dönük alın, ellerini tutun ve tekerlemenin ritmiyle kendiniz hafifçe ileri geri sallanın. Her "fış fış" bir sallanış olsun. Daha büyük çocuklarla AÇEV'in tarif ettiği gibi karşılıklı oturup el ele kürek çekebilirsiniz.

Ninni olarak: aynı sözleri çok daha yavaş, bir kayığın dalgada sallanışı gibi uzatarak söyleyin. Uyku yaklaştıkça hareketi küçültüp yalnız sallamaya, sonra yalnız mırıldanmaya geçebilirsiniz.

Üçüncü kıtadaki "Akşama eve gidelim" dizesi, oyundan uykuya geçmek için iyi bir yerdir: eve dönüldü, artık dinlenme zamanı. Kayıttaki ezgi yeni bir yorumdur; siz bildiğiniz ezgiyle söyleyebilirsiniz.

Bebeğinizin adıyla söylenen bir ninni

BabyMuse, sözlerinde bebeğinizin adı geçen yeni bir ninni besteler. Bu sayfadaki geleneksel ninniler uygulamada da ücretsiz; bir kez dinledikten sonra internet yokken de çalar.

Bebeğime özel ninni oluştur

Sık sorulan sorular

Fış fış kayıkçı ninnisi kime ait?

Anonim bir İstanbul tekerlemesidir, bilinen bir yazarı ya da bestecisi yoktur. Metin Nail Tan ve Salih Turhan'ın İstanbul Türküleri kitabında (2016) "tekerleme" türünde yer alır. Sanatçı kayıtlarındaki düzenlemeler ise o sanatçılara aittir.

Fış fış kayıkçı tekerlemesi ne anlatıyor?

Bir kayık gezisini anlatır: kayıkçıya gidilir, kayığa binilir, denize açılıp kürek çekilir, dalgalar aşılır ve akşam eve dönülür. "Fış fış" sesi TDK'da "fışır fışır", yani fışır sesi çıkararak demektir ve kürek çekmenin ritmini tutar.

Fış fış kayıkçı oyunu nasıl oynanır?

İki çocuk karşılıklı yere oturur, bacaklarını uzatıp ayaklarını birleştirir ve el ele tutuşur. Tekerlemeyi söylerken her biri karşısındakini kendine doğru çeker, sonra iter; hareket kürek çekmeye benzer. AÇEV bu oyunu okul öncesi motor gelişim etkinliği olarak tarif eder.

Fış fış kayıkçının bir hikâyesi var mı?

Kaynaklarda bu tekerlemeye bağlanan bir köken hikâyesi yoktur. Bir oyun tekerlemesidir; sözler anlatı kurmaktan çok ritim ve kafiye için söylenir.

Benzer ninniler

Tüm geleneksel ninnilerin sözleri ve kayıtları: Ninniler. Bebeğinize isim mi arıyorsunuz? Bebek isimleri ve anlamları.